KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 13.
Ile kilometrów pokona pojazd jadący 3 godziny i 18 minut, jeżeli porusza się ze średnią prędkością 70 km/h?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw zamień czas na godziny:
3 h 18 min = 3 + 18/60 = 3,3 h.
Następnie oblicz drogę ze wzoru s = v · t: 70 km/h · 3,3 h = 231 km. Dlatego poprawny wynik to 231,0 km.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach transportowych dotyczących drogi, czasu i prędkości korzysta się z zależności:

s = v · t, gdzie s to droga, v to prędkość średnia, a t to czas jazdy wyrażony w tych samych jednostkach, w jakich podano prędkość.

Krok 1: zamiana czasu na godziny
Podano 3 godziny i 18 minut. Ponieważ prędkość jest w km/h, czas trzeba podać w godzinach:

18 minut = 18/60 godziny = 0,3 godziny.
Zatem t = 3 + 0,3 = 3,3 h.

Krok 2: obliczenie drogi
s = 70 km/h · 3,3 h = 231 km, czyli po zapisie z jedną cyfrą po przecinku: 231,0 km.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 198,0 km wynika zwykle z błędnego "ucięcia" minut lub pomylenia przelicznika (np. potraktowania 18 minut jako 0,18 h), co zaniża czas przejazdu.
  • 222,6 km pojawia się przy częściowo poprawnym podejściu, ale z błędem w zamianie 18 minut na ułamek godziny (np. 0,18 lub 0,24 zamiast 0,3) albo przy pomyłce w mnożeniu liczb dziesiętnych.
  • 138,6 km jest typowym skutkiem poważnego błędu jednostek (np. liczenia 3,18 jako 3,18 h bez sensownego przeliczenia minut) lub użycia niewłaściwej prędkości w obliczeniach.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy czas i prędkość są w kompatybilnych jednostkach. W transporcie najczęstsza pułapka to minuty, które trzeba podzielić przez 60, zanim użyje się wzoru s=v·t.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Użyj wzoru s = v · t.

Najpierw doprowadź jednostki do zgodności: jeśli prędkość jest w km/h, czas musi być w godzinach (minuty zamień na ułamek godziny). Potem pomnóż prędkość przez czas i podaj wynik w kilometrach.

Bo minuty przelicza się przez podział przez 60.

18 min = 18/60 h = 0,3 h. Zapis 0,18 oznaczałby 0,18 godziny, czyli 0,18·60 = 10,8 min. To częsty błąd wynikający z mylenia zapisu dziesiętnego z liczbą minut.

Wykonaj dwa kroki:

  • zamień minuty na godziny: 18/60 = 0,3 h
  • dodaj do pełnych godzin: 3 + 0,3 = 3,3 h

Taki czas możesz bezpośrednio wstawić do wzoru na drogę przy prędkości w km/h.

Tylko wtedy, gdy zadanie to podaje.

Jeśli mowa o czasie jazdy (jak w tym typie zadania), liczy się wyłącznie czas ruchu. Gdy zadanie dotyczy czasu przejazdu "od wyjazdu do przyjazdu", wtedy postoje zwiększają czas i zmieniają wynik drogi możliwej do pokonania.

Najczęściej pojawiają się:

  • brak zamiany minut na godziny (lub zła zamiana)
  • pominięcie części minutowej i liczenie tylko pełnych godzin
  • błędy w mnożeniu liczb dziesiętnych
  • zaokrąglanie na zbyt wczesnym etapie

Pomaga zapis krok po kroku.

Prędkość średnia to stosunek całej przebytej drogi do całkowitego czasu ruchu.

Nie musi być równa prędkości chwilowej. W planowaniu transportu wykorzystuje się ją do szacowania czasu dojazdu i dystansu, ale trzeba pamiętać, czy obejmuje postoje, korki i ograniczenia.

Zrób przybliżenie:

70 km/h przez 3 godziny to ok. 210 km. Dodatkowe 18 minut to 0,3 h, czyli jeszcze 70·0,3 ≈ 21 km. Razem ok. 231 km. Jeśli wynik jest dużo mniejszy lub większy, prawdopodobnie błąd jest w jednostkach czasu.

Gdy trzeba wyznaczyć jedną z trzech wielkości: drogę, czas lub prędkość.

W praktyce dotyczy to planowania tras, wyznaczania okien czasowych dostaw, oceny realizacji harmonogramu oraz kontroli danych z tachografu lub systemów GPS/TMS.

Przekształć wzór do postaci t = s / v.

Uważaj na jednostki: jeśli s jest w km, a v w km/h, to t wyjdzie w godzinach. Potem możesz zamienić część dziesiętną na minuty, mnożąc ją przez 60.

Stosuj zaokrąglenie zgodne z poleceniem lub z formatem odpowiedzi.

Gdy odpowiedzi są podane np. z jedną cyfrą po przecinku, podaj wynik w tym samym formacie (np. 231,0 km). Nie zaokrąglaj wcześniej czasu, bo to może zmienić końcowy rezultat.

info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw zamień czas na godziny:3 h 18 min = 3 + 18/60 = 3,3 h.Następnie oblicz drogę ze wzoru s = v · t: 70 km/h · 3,3 h = 231 km. Dlatego poprawny wynik to 231,0 km."

Źródła:

  • Wikipedia: "Prędkość" (zależność v=s/t oraz jednostki) https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Godzina" (relacja 1 h = 60 min) https://pl.wikipedia.org/wiki/Godzina - dostęp 2026-03-01
  • Khan Academy (PL): materiały o jednostkach czasu i przeliczaniu jednostek https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-units - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki branżowej: zadania tekstowe z jednostkami
  • Materiały szkolne z podstaw kinematyki (droga–prędkość–czas)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń transportowych (czas, prędkość, dystans)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego